Biləsuvar rayonu. Ərazisi - 1360 km2. Əhalisinin sayı - 105,1 min nəfər. Yaşayış məntəqələrinin sayı - 1 şəhər və 25 kənd. Əhali sıxlığı – 72 nəfər/km2. Iqtisadi rayon - aran (iqtisadi rayonu). Nəqliyyat vasitəsinin kodu - 12. Telefon kodu – 2529-5-xx-xx. Poçt kodu (Mərkəzi PŞ) - AZ 1300. Biləsuvar rayonu Azərbaycan Respublikasının zəngin tarixi keçmişi olan ərazilərdən biridir. Biləsuvarın qədimliyini sübut edən 10 arxeoloji abidə və orta əsrlərə aid olan memarlıq abidəsi olan Şəhriyar qalası hələ də öz tədqiqatlarını gözləyir. 1288-1290-cı illərdə Qızıl Ordu qoşunlarının Azərbaycana hücumu zamanı Elxani hökmdarı Arqun xanım (1282-1291) hərbi düşərgəsi Biləsuvarda idi. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının ikinci cildində Biləsuvar rayonu haqqında verilmiş məlumatda qeyd edilir ki, "Biləsuvar, Piləsuvar - Azərbaycanda şəhər tipli orta əsr yaşayış məntəqəsidir. İran tarixçisi Həmdullah Qəzvininin məlumatına görə Biləsuvaı X əsrdə Büveyhi əmiri Piləsuvar saldırmışdır". XIV əsr feodal çəkişmələri nəticəsində tənəzzülə uğrayan Biləsuvar şəhəri 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən iki hissəyə bölündükdən sonra bir hissəsi İranda qalmışdır. Rusiya imperiyası daxilin-də qalan hissəsinin əhalisi 1914-cü ildə Rusiya imperiyası cənub sərhədlərini keçilməz etdikdən sonra səhəddən 20-40 km kənarda ruslar üçün salınmış yaşayış məntəqələrinə və digər ərazilərə köçürülmüşdür. Nəticədə vaxtilə Rusiyadan köçürülmüş əhalinin məskun-lşdığı Puşkin qəsəbəsi mərkəz olmaqla 1930-cu ildə Biləsuvar rayonu təşkil edilmişdir. 1938-ci ildə Biləsuvar adı dəyişdirilərək Puşkin rayonu adlandırılmışdır. 1963-cü ildə ərazisi Cəlilabad rayonu ilə birləşdirilmiş, 1964-cü ildən isə yenidən müstəqil rayon olmuşdur. SSRİ dövləti dağıldıqdan sonra 1991-ci ildən onun tarixi adı özünə qaytarılaraq Biləsuvar adlandırılmışdı. Sabir Nəsiroğlu adlı müəllifdən şərq aləminin tarixini və mədəniyyətini öyrənən "Həmşəhri" cəmiyyəti tərəfindən nəşr olunmuş "Sehrli diyarın sirri" adlı qısaldılmış tarixi monoqrafiyasında və "Həməşəradan gələn səslər" kitabında Biləsuvarın taixi ilə bağlı maraqlı məlumatlar çoxdur. Müəllif tarixi mənbələrə istinad edərək yazır ki, Muğanda xəzərlər, massagetlər və s. tayfalarla yanaşı bilyər və suvarlar da yaşamışdır. O, belə bir nəticəyə gəlir ki, Biləsuvar iki tayfanın - bolqar və suvarların cəmlənib düşmən qarşısında qəhrəmancasına vuruşduğu yer mənasını verir. Daha sonra müəllif qeyd edir ki, "Atlı əsgərlərin və çaparların keçid yeri" toponimi Biləsuvarın toponiminə uyğun gəlir. Biləsuvar toponimin "Belə", "Su", "Var" sözlərindən yarandığını qeyd edənlər də var. Yerli əhali də bu fikrə daha çox üstünlük verir. Bu gün Biləsuvar müstəqil Azərbaycanın inkişaf etmiş yaşayış məntəqələrindən sayılır. Biləsuvar rayonu-nun ərazisi Muğan düzünün cənub-qərb və cənub hissəsini tutur. Ərazisi şimaldan İmişli rayonu ilə 53 km, şimal-qərbdən Saatlı rayonu ilə 23 km, Sabirabad rayonu ilə 20 km, şərqdən Salyan rayonu ilə 23 km, Neftçala rayonu ilə 4 km, cənubdan Cəlil-abad rayonu ilə 54 km, qərbdən isə İran İslam Republikası ilə 64 km məsafədə həmsərhəd olmaqla, ümumi sərhəd dairə-sinin uzunluğu 241 km-dir. Biləsuvar beynəl-xalq gömrük keçid məntəqəsi rayon ərazisində yerləşir. Rayonun ərazisi 1360 kv. kilometrdir. Tarixi araşdırmalar göstərir ki, Biləsuvar rayonunun ərazisindən keçən indiki Bolqar çayı kimi tanınan Biləsuvar çayı bir neçə adla adlandırılmışdır. İran ərazisində bu çayı cürbəcür - Şənbəçay, Adnabazarçay, Bəylər çayı, Şirinsu, Qələbə çayı və s. kimi adlandırmışlar. Amma rəsmi xəritələrdə bu çayın adı həmişə Bolqar çayı kimi göstərilir.
» » Ermənistanda seçki qabağı hakimiyyətə gələ biləcək namizədlərin cəfəngiyyat ehtimalları gündəmə gəlib

Ermənistanda seçki qabağı hakimiyyətə gələ biləcək namizədlərin cəfəngiyyat ehtimalları gündəmə gəlib



     "Bilesuvar.İnfo" xəbər verirki Milli Məclisin Deputatı Bəhruz Məhərrəmov facebook sosial şəbəksində status yazaraq bildirmişdir ki, Ermənistanda seçki ab-havası gücləndikcə, hakimiyyətə gələ biləcək yeni qüvvənin 10 noyabr bəyanatından imtina edə biləcəyi barədə yalnış və əsası olmayan ehtimallar gündəmə gətirilməkdədir. Əvvəlcə ondan başlayaq ki, 10 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ermənistanı danışıqlarla yox, hərbi yolla kapitulyasiya sənədini imzalamağa vadar edib. 27 sentyabr əks hücum və hərbi əməliyyatlara qədər isə Prezdent İlham Əliyev proses üçün beynəlxlaq hüquqi baza və əhəmiyyətli zəmin hazırlamışdı. 


     Təsadüfi deyil ki, dünyanın ən iri təşkilatlarının demək olar ki, hamısı Dağlıq Qarabağ münaqişəsi fonunda beynəlxlaq hüquqa uyğun olaraq, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətlə yanaşaraq Qarabağın Azərbaycanın ərazisi olduğunu qəbul etmiş, Ermənistanı isə bir başa və dolayı yolla təcavüzkar kimi tanımışdı. Yəni, 10 noyabr bəyanatı yalnız Azərbaycanın hərbi gücünün yox, eyni zamanda Prezident İlham Əliyevin 17 illik beynəlxlaq hüquqi fəaliyyətinin məntiqi yekunu olmaqla əhəmiyyətli beynəlxlaq sənəddir və bu sənədin şərtlərinə əməl etmək Ermənistan üçün beynəlxalq öhdəlikdir. Bir sözlə, Ermənistan istəsə belə, 10 noyabr bəyanatının şərtlərini icra etməkdən yayına bilməz, bu  beynəlxlaq hüququn prinsiplərinin pozulması olar. İkinci bir məqam, 44 günlük müharibədə Azərbaycanın hərbi gücünü tək Ermənistan yox, müttəfiqləri də gördü. Bu mənada, Azərbaycanın Ermənistanı nəinki, 10 noyabr bəyanatına sadiq qalmağa vadar etməyə, hətta İrəvanın üzərinə əlavə öhdəliklər qoymağa kifayət qədər güc və imkanı var. Yəni, Ermənistanda seçkilər, prosesdən kimin qalib çıxması, kimin iqtidara gəlməsi bölgədə  Azərbaycanın diqtə etdiyi reallığı dəyişə bilməz və dəyişməyəcək də.
torpaq
   Şərhlər: 0
Şərh yaz





  • MƏDƏNİYYƏT
  • IDMAN
  • HƏRBİ
  • KRİMİNAL