Biləsuvar rayonu. Ərazisi - 1360 km2. Əhalisinin sayı - 105,1 min nəfər. Yaşayış məntəqələrinin sayı - 1 şəhər və 25 kənd. Əhali sıxlığı – 72 nəfər/km2. Iqtisadi rayon - aran (iqtisadi rayonu). Nəqliyyat vasitəsinin kodu - 12. Telefon kodu – 2529-5-xx-xx. Poçt kodu (Mərkəzi PŞ) - AZ 1300. Biləsuvar rayonu Azərbaycan Respublikasının zəngin tarixi keçmişi olan ərazilərdən biridir. Biləsuvarın qədimliyini sübut edən 10 arxeoloji abidə və orta əsrlərə aid olan memarlıq abidəsi olan Şəhriyar qalası hələ də öz tədqiqatlarını gözləyir. 1288-1290-cı illərdə Qızıl Ordu qoşunlarının Azərbaycana hücumu zamanı Elxani hökmdarı Arqun xanım (1282-1291) hərbi düşərgəsi Biləsuvarda idi. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının ikinci cildində Biləsuvar rayonu haqqında verilmiş məlumatda qeyd edilir ki, "Biləsuvar, Piləsuvar - Azərbaycanda şəhər tipli orta əsr yaşayış məntəqəsidir. İran tarixçisi Həmdullah Qəzvininin məlumatına görə Biləsuvaı X əsrdə Büveyhi əmiri Piləsuvar saldırmışdır". XIV əsr feodal çəkişmələri nəticəsində tənəzzülə uğrayan Biləsuvar şəhəri 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən iki hissəyə bölündükdən sonra bir hissəsi İranda qalmışdır. Rusiya imperiyası daxilin-də qalan hissəsinin əhalisi 1914-cü ildə Rusiya imperiyası cənub sərhədlərini keçilməz etdikdən sonra səhəddən 20-40 km kənarda ruslar üçün salınmış yaşayış məntəqələrinə və digər ərazilərə köçürülmüşdür. Nəticədə vaxtilə Rusiyadan köçürülmüş əhalinin məskun-lşdığı Puşkin qəsəbəsi mərkəz olmaqla 1930-cu ildə Biləsuvar rayonu təşkil edilmişdir. 1938-ci ildə Biləsuvar adı dəyişdirilərək Puşkin rayonu adlandırılmışdır. 1963-cü ildə ərazisi Cəlilabad rayonu ilə birləşdirilmiş, 1964-cü ildən isə yenidən müstəqil rayon olmuşdur. SSRİ dövləti dağıldıqdan sonra 1991-ci ildən onun tarixi adı özünə qaytarılaraq Biləsuvar adlandırılmışdı. Sabir Nəsiroğlu adlı müəllifdən şərq aləminin tarixini və mədəniyyətini öyrənən "Həmşəhri" cəmiyyəti tərəfindən nəşr olunmuş "Sehrli diyarın sirri" adlı qısaldılmış tarixi monoqrafiyasında və "Həməşəradan gələn səslər" kitabında Biləsuvarın taixi ilə bağlı maraqlı məlumatlar çoxdur. Müəllif tarixi mənbələrə istinad edərək yazır ki, Muğanda xəzərlər, massagetlər və s. tayfalarla yanaşı bilyər və suvarlar da yaşamışdır. O, belə bir nəticəyə gəlir ki, Biləsuvar iki tayfanın - bolqar və suvarların cəmlənib düşmən qarşısında qəhrəmancasına vuruşduğu yer mənasını verir. Daha sonra müəllif qeyd edir ki, "Atlı əsgərlərin və çaparların keçid yeri" toponimi Biləsuvarın toponiminə uyğun gəlir. Biləsuvar toponimin "Belə", "Su", "Var" sözlərindən yarandığını qeyd edənlər də var. Yerli əhali də bu fikrə daha çox üstünlük verir. Bu gün Biləsuvar müstəqil Azərbaycanın inkişaf etmiş yaşayış məntəqələrindən sayılır. Biləsuvar rayonu-nun ərazisi Muğan düzünün cənub-qərb və cənub hissəsini tutur. Ərazisi şimaldan İmişli rayonu ilə 53 km, şimal-qərbdən Saatlı rayonu ilə 23 km, Sabirabad rayonu ilə 20 km, şərqdən Salyan rayonu ilə 23 km, Neftçala rayonu ilə 4 km, cənubdan Cəlil-abad rayonu ilə 54 km, qərbdən isə İran İslam Republikası ilə 64 km məsafədə həmsərhəd olmaqla, ümumi sərhəd dairə-sinin uzunluğu 241 km-dir. Biləsuvar beynəl-xalq gömrük keçid məntəqəsi rayon ərazisində yerləşir. Rayonun ərazisi 1360 kv. kilometrdir. Tarixi araşdırmalar göstərir ki, Biləsuvar rayonunun ərazisindən keçən indiki Bolqar çayı kimi tanınan Biləsuvar çayı bir neçə adla adlandırılmışdır. İran ərazisində bu çayı cürbəcür - Şənbəçay, Adnabazarçay, Bəylər çayı, Şirinsu, Qələbə çayı və s. kimi adlandırmışlar. Amma rəsmi xəritələrdə bu çayın adı həmişə Bolqar çayı kimi göstərilir.
» » Aprel döyüşləri şəhidlərinin məzarı ziyarət olunub - Fotolar

Aprel döyüşləri şəhidlərinin məzarı ziyarət olunub - Fotolar


2016-cı ildə baş  verən Aprel döyüşü Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələri arasındakı hərbi münaqişənin atəşkəs haqqında saziş imzalandıqdan bəri yaşanan ən şiddətli döyüş kimi tarixə düşüb.

"Bilesuvar.info" xatırladır ki, nəticədə Talış kəndi ətrafındakı yüksəkliklər və Seysulan kəndi, Cəbrayıl rayonunun Lələtəpə yüksəkliyi və Cocuq Mərcanlı, Goranboy rayonunun Gülüstan kəndi, Tərtər rayonunun Qazaxlar və Madaqiz kəndləri istiqamətində yolların düşməndən azad olunub. Bu döyüşlə aprel dövlətimizin və ordumuzun gücü, xalqımızın birliyini, həmrəyliyini və vətənpərvərliyini nümayiş olundu. Bu qələbə igid əsgərlərimizin işğal olunan torpaqlarımızın azad edilməsinə tam hazır olduğunu bir daha sübut etdi.


Xalqımızın tarixinə qəhrəmanlıq səhifəsi kimi düşmüş bu döyüşlərdə şəhidlik zirvəsinə ucalmış igid əsgərimiz də var. Onların arasında Biləsuvarlı qəhrəman əsgərlərimiz  Fəraim Nadir oğlu Novruzov, Hüseyn Zeynal oğlu Dəmirli, Murad Vaqif oğlu Məmmədov, Biləsuvar rayonu ərazisində məskunlaşmış, əslən Cəbrayıl rayonundan olan çavuş Ruhin Əşrəf oğlu QəhrəmanovFariz Şamil oğlu Cavadov da igidlik göstərərək şəhid olmuşlar. Biləsuvarlı döyüşçülər Aqil Allahverdi oğlu İmanovla, Babək Bəxtiyar oğlu Əliyevlə, Nicat Aydın oğlu Ağazadə, Səfər Rafiq oğlu Şiriyev və Orxan Əliyulla oğlu Qarayevlə fəxr edirik. Xalqımız şəhidləri ilə fəxr edir, onların xatirəsini həmişə uca tutur.

Bu döyüşlərin 5-ci ildönümü ərəfəsində şəhidlərimizin məzarını ziyarətə gələnlər  qeyd etmişdir ki,  44 günlük qələbə dolu Vətən müharibəsində doğma Qarabağımızın azadlığı ilə  arzu, istəkləri reallaşdı. Rəşadətli ordumuz onların qanını yerdə qoymadı, qısası alındı.

Allah rəhmət eləsin!

torpaq
   Şərhlər: 0
Şərh yaz





  • MƏDƏNİYYƏT
  • IDMAN
  • HƏRBİ
  • KRİMİNAL