Biləsuvar rayonu. Ərazisi - 1360 km2. Əhalisinin sayı - 105,1 min nəfər. Yaşayış məntəqələrinin sayı - 1 şəhər və 25 kənd. Əhali sıxlığı – 72 nəfər/km2. Iqtisadi rayon - aran (iqtisadi rayonu). Nəqliyyat vasitəsinin kodu - 12. Telefon kodu – 2529-5-xx-xx. Poçt kodu (Mərkəzi PŞ) - AZ 1300. Biləsuvar rayonu Azərbaycan Respublikasının zəngin tarixi keçmişi olan ərazilərdən biridir. Biləsuvarın qədimliyini sübut edən 10 arxeoloji abidə və orta əsrlərə aid olan memarlıq abidəsi olan Şəhriyar qalası hələ də öz tədqiqatlarını gözləyir. 1288-1290-cı illərdə Qızıl Ordu qoşunlarının Azərbaycana hücumu zamanı Elxani hökmdarı Arqun xanım (1282-1291) hərbi düşərgəsi Biləsuvarda idi. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının ikinci cildində Biləsuvar rayonu haqqında verilmiş məlumatda qeyd edilir ki, "Biləsuvar, Piləsuvar - Azərbaycanda şəhər tipli orta əsr yaşayış məntəqəsidir. İran tarixçisi Həmdullah Qəzvininin məlumatına görə Biləsuvaı X əsrdə Büveyhi əmiri Piləsuvar saldırmışdır". XIV əsr feodal çəkişmələri nəticəsində tənəzzülə uğrayan Biləsuvar şəhəri 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən iki hissəyə bölündükdən sonra bir hissəsi İranda qalmışdır. Rusiya imperiyası daxilin-də qalan hissəsinin əhalisi 1914-cü ildə Rusiya imperiyası cənub sərhədlərini keçilməz etdikdən sonra səhəddən 20-40 km kənarda ruslar üçün salınmış yaşayış məntəqələrinə və digər ərazilərə köçürülmüşdür. Nəticədə vaxtilə Rusiyadan köçürülmüş əhalinin məskun-lşdığı Puşkin qəsəbəsi mərkəz olmaqla 1930-cu ildə Biləsuvar rayonu təşkil edilmişdir. 1938-ci ildə Biləsuvar adı dəyişdirilərək Puşkin rayonu adlandırılmışdır. 1963-cü ildə ərazisi Cəlilabad rayonu ilə birləşdirilmiş, 1964-cü ildən isə yenidən müstəqil rayon olmuşdur. SSRİ dövləti dağıldıqdan sonra 1991-ci ildən onun tarixi adı özünə qaytarılaraq Biləsuvar adlandırılmışdı. Sabir Nəsiroğlu adlı müəllifdən şərq aləminin tarixini və mədəniyyətini öyrənən "Həmşəhri" cəmiyyəti tərəfindən nəşr olunmuş "Sehrli diyarın sirri" adlı qısaldılmış tarixi monoqrafiyasında və "Həməşəradan gələn səslər" kitabında Biləsuvarın taixi ilə bağlı maraqlı məlumatlar çoxdur. Müəllif tarixi mənbələrə istinad edərək yazır ki, Muğanda xəzərlər, massagetlər və s. tayfalarla yanaşı bilyər və suvarlar da yaşamışdır. O, belə bir nəticəyə gəlir ki, Biləsuvar iki tayfanın - bolqar və suvarların cəmlənib düşmən qarşısında qəhrəmancasına vuruşduğu yer mənasını verir. Daha sonra müəllif qeyd edir ki, "Atlı əsgərlərin və çaparların keçid yeri" toponimi Biləsuvarın toponiminə uyğun gəlir. Biləsuvar toponimin "Belə", "Su", "Var" sözlərindən yarandığını qeyd edənlər də var. Yerli əhali də bu fikrə daha çox üstünlük verir. Bu gün Biləsuvar müstəqil Azərbaycanın inkişaf etmiş yaşayış məntəqələrindən sayılır. Biləsuvar rayonu-nun ərazisi Muğan düzünün cənub-qərb və cənub hissəsini tutur. Ərazisi şimaldan İmişli rayonu ilə 53 km, şimal-qərbdən Saatlı rayonu ilə 23 km, Sabirabad rayonu ilə 20 km, şərqdən Salyan rayonu ilə 23 km, Neftçala rayonu ilə 4 km, cənubdan Cəlil-abad rayonu ilə 54 km, qərbdən isə İran İslam Republikası ilə 64 km məsafədə həmsərhəd olmaqla, ümumi sərhəd dairə-sinin uzunluğu 241 km-dir. Biləsuvar beynəl-xalq gömrük keçid məntəqəsi rayon ərazisində yerləşir. Rayonun ərazisi 1360 kv. kilometrdir. Tarixi araşdırmalar göstərir ki, Biləsuvar rayonunun ərazisindən keçən indiki Bolqar çayı kimi tanınan Biləsuvar çayı bir neçə adla adlandırılmışdır. İran ərazisində bu çayı cürbəcür - Şənbəçay, Adnabazarçay, Bəylər çayı, Şirinsu, Qələbə çayı və s. kimi adlandırmışlar. Amma rəsmi xəritələrdə bu çayın adı həmişə Bolqar çayı kimi göstərilir.
» » O, Tovuz döyüşlərindən sonra səngərə qayıtmışdı... - FOTOLAR

O, Tovuz döyüşlərindən sonra səngərə qayıtmışdı... - FOTOLAR


Biləsuvarın Ağalıkənd kəndi Vətən müharibəsində 6 şəhid verib. Neçə-neçə qəhrəman  oğulları döyüşlərdə sağlamlığını itirib.

"Bilesuvar.info" xəbər verir ki, onlardan biri, Məmmədov Rəşad Telman oğlu 1986-cı ilin 24 oktyabırında anadan olub. Ağalıkənd tam  orta məktəbini bitirdikdən sonra, həqiqi hərbi xidmətini 2005-2006-cı illərdə  cəbhə bölgəsində keçirib.


2020 - ci ilin iyulunda düşmənin cəbhədə törətdiyi növbəti təxribatı - Tovuz döyüşlərindən sonra düşmənə qarşı artan nifrəti onu yenidən ordu sıralarına, səngərə qaytarıb. Bu dəfə kiçik çavuş kimi ordu sıralarında xidmətə başlayan (avqust ayından) Rəşad düşmənlə üz-üzə xidmət gösdərməkdən qürur duymuşdur. Tarixi torpaqlarımızda rahatlıqla gəzən mənfur düşmənin buradan qovulacağı günü səbisizliklə gözləyib.


Hücum əmri aldıqları günü fəxrlə yada salan Rəşad deyir: “Bu gün çatanda hər birimizdə  doğmalarımıza- valideyinlərimizə, övladılarımızdan çox  Vətən məhəbbəti üstələmişdir. Düşməni topaqlarımızdan qovmaq uğurunda birləşən əsgərlərə ölüm  qorxusu uzaq idi”.


Rəşad 27 sentyabırdan Silahlı Qüvvələrimizin başladığı haqq savaşına, tuşlayıcısı olduğu “PMP” –də başlayıb. Füzuli istiqamətində düşmənin uzun illərdən bəri möhkəmləndirdiyi mövqelərin darmadağın edilməsində xüsusi sücayət göstərmişdir. Oktyabırın 2-də, qanlı döyüşlərin birində yaxınlığa düşən mərminin partlaması qorxmaz döyüşcunun sağlamlığına ciddi ziyan vurub. Həkimlərin ciddi səylərindən, aldığı davamlı müalicələr Rəşadın kürək, qıç və qol nahiyəsindən aldığı ağır qəlpə yaralarının sağalmasına kömək olur.


Ali Baş Komandan İlham Əlyev tərəfindən imzalanan sərəncamlarla “Cəsur döyüşcü”, “Füzulinin alınmasına görə” və “Xocavəndin alınmasına görə”  medalları ilə təltif olunan  Rəşad Məmmədov Qismət (12 yaşında) və Ramal (10 yaşında) adlı iki oğul atasıdır. O, övladlarını gələcəkdə hərbiçi olması arzusu ilə yaşayır.


 Allahdan qazimizə şəfa diləyir, tezliklə sağlamlığına qovuşmasını arzu edirik!.



torpaq
   Şərhlər: 0
Şərh yaz





  • MƏDƏNİYYƏT
  • IDMAN
  • HƏRBİ
  • KRİMİNAL